„Zanim kitę odwalę” – kulturalnie o Nohavicy

Dzisiaj u mnie kilka słów o biografii Jaromira Nohavicy, zatytułowanej dokładnie Jaromir Nohavica. Zanim kitę odwalę… Biografia Barda1 (Damidos, 2015)Myślałam, że przede mną zadanie niełatwe. Jestem absolutnie zafascynowana bohaterem biografii, o której dziś opowiem i dlatego obawiałam się, że będę miała problem ze spojrzeniem na tę książkę w sposób rzetelny. Okazało się, że się myliłam. Ale o tym za chwilę…

0192605109043

Jaromir Nohavica, to urodzony w Ostrawie 7 czerwca 1953 roku pieśniarz, tekściarz oraz tłumacz tekstów zwany też „Czeskim Bardem”. Jego artystyczna droga rozpoczęła się bardzo wcześnie. Już jako młody chłopak śpiewał i pisał własne teksty. Artystyczną duszę zasiał w nim jego ojciec, któremu zawdzięcza swoją karierę. Ojciec pracował w radiu, dzięki czemu Jaromir napisał kilka tekstów dla słynnych w tamtym czasie pieśniarek czeskich – tak się zaczęło. Grywał w młodzieżowych kapelach, występował na przeglądach… Swój pierwszy solowy występ miał w 1983 roku i od tego czasu jego piosenki są na ustach Czechów  (i nie tylko) nieustannie.

/ Kiedy kitę odwalę, piosenka śpiewana przez Jaromira Nohavicę w języku polskim. Tytuł oryginalny Až to se mnu sekne. /

Autorką omawianej przeze mnie książki jest Dana Čermáková – dziennikarka, pisarka oraz autorka licznych biografii o ludziach, którzy tworzą kulturę czeską. Ponieważ Čermáková jest osobą doświadczoną w pisaniu o ludzkich historiach, spodziewałam się, że wciągnie mnie ona w życie Czeskiego Barda. I już tutaj, na samym początku coś „nie zagrało”. Nazwiska autorki nie znajdziemy na okładce książki! W pierwszej chwili może się wydawać, że to sam Nohavica jest jej autorem (na górze okładki znajduje się jego nazwisko, więc trudno się dziwić, że pewna księgarnia internetowa jako autora biografii podała właśnie Nohavicę). Dopiero na stronie tytułowej doszukać można się nazwiska autorki. Być może takie posunięcie miało skłonić do zakupienia książki, która z pozoru wygląda jak autobiografia, więc powtórzę dla rozwiania wszelkich wątpliwości – nie, to nie jest autobiografia!

Kolejną kwestią, na którą zwróciłam uwagę, jest styl w jakim została napisana książka, a raczej – brak stylu. Ze zdumieniem wyliczam jak niewiele tekstu w książce zostało napisanego przez samą autorkę, a jak wiele treści zostało zaczerpniętych z innych, licznych tekstów dotyczących Nohavicy. Tę biografię tworzą nagromadzone wywiady, fragmenty innych książek czy artykułów. W ogólnym spojrzeniu czytamy wywiad – rzekę, przeplatany niewielkimi komentarzami (które sprawiają wrażanie, jakby autorka przechodziła tortury podczas pisania). Niestety po pewnym czasie nawet dla czytelnika staje się męczące czytanie fragmentów rozmów z Jaromirem, które nawet nie zostały napisane przez autorkę. Mało tego, ciężko „wyłapać” momenty, w których kończą się wypowiedź bohatera, a kiedy zaczyna komentarz autorki.

Starając się doszukać pozytywnych stron tej biografii, doszłam do wniosku, że jest nim sam bohater. Historia przytoczona w książce przybliża sylwetkę czeskiego artysty, pokazuje jego problemy z władzą, alkoholem czy też relacje z rodziną. Jest to obraz inny niż ten, który znajdziemy w jego piosenkach. Jaromir Nohavica to artysta, który towarzyszy Czechom (i nie tylko) już od dłuższego czasu – począwszy od lat osiemdziesiątych, gdy ówczesna władza zabraniała nieskrępowanej twórczości, aż po dziś, kiedy jego folkowe pieśni opowiadają o współczesnych problemach, zarówno ważnych, jak i całkowicie błahych – czasem poetycko, czasem wesoło, ale zawsze z klasą.

Dodatkowo nie można zarzucić autorce braku rzetelności w odnajdywaniu i opisywaniu szczegółów z życia Jaromira, czy ominięcia jakiegoś istotnego punktu w jego biografii. Książka zawiera mnóstwo ciekawych drobiazgów z życia artysty, które przybliżają Nohavicę jako człowieka i ukazują wpływ otoczenia na jego twórczość, takie jak historyjki z jego dzieciństwa czy anegdotki z wczesnej młodości.

Czy polecam Zanim kitę odwalę…? Tak! Pomimo wielu błędów popełnionych przez autorkę, nie miałam uczucia straconego czasu po przeczytaniu biografii. Książka nie dłużyła się mi, chociaż czasami przeskakiwałam kilometrowe wywiady, które naprawdę są wielką wadą opowieści. Nie straciłam czasu również dlatego, że uwielbiam Nohavicę, więc wiedza na temat początków oraz rozwoju jego artystycznej drogi, nie była mi aż tak bardzo obojętna. Sądzę, że nawet gdybym nie znała piosenkarza, jego biografia także byłaby opisem bardzo ciekawego życia.

Chcę zachęcić do posłuchania Jaromira Nohavicy. Płyta Kometa czy Świat wg Nohavicy (polscy artyści śpiewający największe hity Jaromira Nohavicy w tłumaczeniach na język polski – coś wspaniałego!!!), jak i inne pozycje dyskografii Czeskiego Barda są godne polecenia. Zapewniam, że wiele jego piosenek wpada w ucho, a sam artysta nie boi się poruszać najrozmaitszych tematów, często korzystając z tego, co podsunie mu popkultura. Muzyka bardzo wciągająca, niezwykle przyjemna i taka, obok której nie można przejść obojętnie.

/ Mikymauz, w polskiej wersji piosenki posłuchać można na płycie Świat wg Nohavicy w wykonaniu Mirosława Czyżykiewicza /

Żeby zapoznać się z twórczością Nohavicy, wystarczy jedynie zajrzeć na jego oficjalną stronę i stamtąd całkowicie legalnie ściągnąć jego piosenki. Fajnie, prawda?

Michalina Koreike


Dana Čermáková, Zanim kitę odwalę. Biografia barda, Wydawnictwo Damidos (2015)

Inne źródła: http://www.nohavica.cz/, http://lubimyczytac.pl/autor/116893/dana-cermakova


Spis treści 11 numeru Podsłuchaj

Reklamy

Autor

Michalina

Absolwentka Kulturoznawstwa, studentka Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych na Uniwersytecie Gdańskim. Interesują ją motywy fantastyczne w malarstwie, szczególnie u Zdzisława Beksińskiego. Amatorka seriali kryminalnych oraz czytania książek.

Jedna myśl na temat “„Zanim kitę odwalę” – kulturalnie o Nohavicy”

Dodaj donos

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s