W poniedziałek rano

Choć dzisiaj piątek, a dopiero „niedziela będzie dla nas”, wtrącę słówko o poniedziałku. Nie brałam wprawdzie udziału w „Music Mondays” Justina Biebera – sądzę jednak, że trochę muzyki każdemu się przyda w dniu, który zyskał tak niefrasobliwą otoczkę.

Przebój żeńskiej grupy The Bangles sprawił, że do dziś ciągle mamy w głowie dziewczęcy głosik wokalistki, nucący: „It’s just another manic Monday. A Manic Monday”, piosenka skomponowana przez Prince’a, która pierwotnie przeznaczona była dla grupy Apolonia 6, ostatecznie zaś trafiła na płytę Different Light The Bangles1, w tym roku obchodzi trzydzieste urodziny! Czyżby to oznaczało tysiąc pięćset sześćdziesiąt poniedziałków? Jeśli dodamy jeszcze jakieś sześćset siedemdziesiąt sześć – dotrzemy do roku 1971, w którym to w Polsce z kolei do kin wszedł film Tadeusza Chmielewskiego Nie lubię poniedziałku z muzyką Jerzego Matuszkiewicza. O, taką:

Temat rozkręca się jak wschodzące słońce. Tak chyba – najpierw leniwie, a później żywiej – chcemy to poniedziałkowe słońce słyszeć. Co ciekawe, czy to w muzyce, czy w ogóle na co dzień, postrzegamy poniedziałek przez pryzmat poniedziałkowego poranka Otar Iosseliani w 2002 r. nakręcił np. film pt. W poniedziałek rano. Więcej, utarło się, że poniedziałki muszą być zaspane. I nie wyprowadza nas z tego stereotypu mogileńska grupa indierockowa, Kumka Olik:

„Zaspane” były piosenką „dorobioną” do płyty rzutem na taśmę – tuż przed wejściem do studia. Dlaczego podjęliśmy decyzje o dopisaniu tej piosenki? Z wielu propozycji i pomysłów, które dostawaliśmy od wytwórni (cały czas zastanawiam się co by było, gdybyśmy je przyjęli) ta okazała się nadzwyczaj trafiona. Jarek Szlagowski, który od początku podchodził do naszej muzyki z dużym zrozumieniem, zasugerował, że warto by było przełamać nasz hałaśliwy materiał jakąś spokojniejszą piosenką. Oczywiście każdy twórca na początku drogi jest wrażliwy na rady – szczególnie kiedy idą wprost z wielkiej wytwórni i dotyczą repertuaru. My podchodziliśmy z dużą rezerwą do tych spraw. Niemniej jednak piosenka napisała się szybko (pamiętam, że od zagrywki na gitarze do tekstu nie minął nawet dzień). Pomysł okazał się strzałem w 10. W pewnym sensie piosenka wyznaczyła nowy kierunek rozwoju zespołu.2 

Te słowa znalazłam na blogu Mateusza Holaka, gitarzysty i wokalisty zespołu. Zaspane poniedziałki to singiel z pierwszej płyty (Jedynka) z 2009 r. Potem był album Podobno nie ma już Francji. Po trzeciej płycie (Nowy koniec świata) o zespole trochę przycichło.

Jeśli mówilibyśmy o sięganiu do korzeni, wielu wymieniłoby pewnie hit Niedziela będzie dla nas Niebiesko-Czarnych, w którym to „w poniedziałek ja nie mogę, bo”. Dość przyjemną wersję tej piosenki nagrał duet Maleńczuk-Waglewski. W świadomości społecznej poniedziałek funkcjonuje jednak także w ludowej pieśni W poniedziałek rano, którą na potrzeby własnej świadomości nadaję nazwę wariacji na temat siana, a której tekst przedstawia się następująco:

W poniedziałek rano
Kosił ojciec siano,
kosił ojciec, kosił ja,
kosiliśmy obydwa.

A we wtorek rano
Grabił ojciec siano,
Grabił ojciec, grabił ja,
Grabiliśmy obydwa.

A we środę rano
Suszył ojciec siano,
Suszył ojciec, suszył ja,
Suszyliśmy obydwa.

A we czwartek rano
Zwoził ojciec siano,
Zwoził ojciec, zwoził ja,
Zwoziliśmy obydwa.

A zaś w piątek rano
Sprzedał ojciec siano,
Sprzedał ojciec, sprzedał ja,
Sprzedaliśmy obydwa.

A w sobotę rano
Stracił ojciec siano,
Stracił ojciec, Stracił ja,
Przepiliśmy obydwa.

A niedzielę z rana
Już nie było siana,
Płakał ojciec, płakał ja,
Płakaliśmy obydwa3.

Wkraczamy tu na teren piosenek nie tylko o poniedziałku. Sądzę, że nie będzie nadużyciem, jeśli wspomnę w tym miejscu (historycznie i na poważnie literacko) o zwyczaju tworzenia pieśni przypisywanych poszczególnym dniom tygodnia. Taki cykl ma w swoim dorobku – a co jest w historii literatury i muzykologii odkryciem bardzo świeżym – chociażby Sebastian Fabian Klonowic, polski poeta z XVI i początku XVIII wieku. Jego Hebdomas (gr. tydzień) odnosi się do kolejnych etapów stworzenia świata4. Nie jest to przykład odosobniony i być może odzwierciedlenia pewnych technik (mnemotechnik?) możemy doszukać się i w dzisiejszej muzyce popularnej… Odkrycie Klonowica również jako kompozytora pociągnęło za sobą nagranie odnalezionych utworów. Dokonania tego podjęły się wyśmienite polskie zespoły specjalizujące się w wykonawstwie muzyki dawnej: Ars Nova pod kierownictwem Jacka Urbaniaka oraz Subtilior Ensemble pod wodzą Piotra Zawistowskiego, a także (również pod kierownictwem Zawistowskiego) dziecięcy zespół wokalny z chóru d’Altro Canto z Sulejówka.

Nie tylko z mojej przekory – niedziela (dzień pierwszy) oraz wtorek:

Dociekliwi znaleźliby jeszcze Poniedziałek grupy Blenders, I Don’t Like Mondays The Boomtown Rats czy Sunday Monday Apink. Można poczytywać Poniedziałkowe dzieci Patti Smith. Ja jednak chciałabym zwrócić uwagę na jedną jeszcze tylko piosenkę: Poniedziałek Katarzyny Groniec. Nie jest ta piosenka bezpretensjonalna, nie brakuje jej zbyt oczywistych rymów. Mimo wszystko, wnosi coś świeżego do naszej poniedziałkowej dyskusji.

Poniedziałku,
ja tak strasznie się pomyliłam
no bo, bezkrytycznie wierzyłam
że to piątek jest od niespodzianek

– śpiewa Groniec. Można jej zawtórować. Chyba, że akurat śpiewa się „Friday I’m In Love”…

Anna Komendzińska

—————————————–

http://en.wikipedia.org/wiki/Manic_Monday [dostęp: 3.04.14].
2 http://mateuszholak.com/mojeokulary/zaspaneponiedzialki/ [[dostęp: 3.04.14].
3 http://spiewnikweselny.pl/piosenki/w-poniedzialek-rano,60 [dostęp: 3.04.2014].
4 M. Mejer, Wstęp historycznoliteracki w: Sebastian Fabian Klonowic, Hebdomas to jest siedm tegodniowych piosnek, wyd i oprac. M. Mejor, E. Wojnowska, Warszawa 2010, s. 19.

Reklamy

Dodaj donos

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s